×

Oh snap! We just showed you a modal..

Because we can

Cool huh? Ok, enough teasing around..

Go to our W3.CSS Tutorial to learn more!

Modal footer

Haspengouws landschap in evolutie

Technische fiche
Auteur Pierre Diriken, dr. Geografische wetenschappen
Pagina's 176
Formaat 21 x 15 cm
Extra informatie Kleurendruk met foto's, kaarten en schema's
Hardcover
ISBN 9789075224566
Winkelverkoopprijs € 16,50

Bestel nu!

Inhoud

Georeto's tweede Haspengouw monografie ontrafelt de ontstaansgeschiedenis en de evolutie van het Haspengouws landschap in zijn totaliteit. Het eerste deel belicht het natuurlandschap en het reliëf. Op de bodem van de diverse zeeën die Haspengouw overspoelden, bouwen we eerst de ondergrond of het geologisch substraat (krijt-, mergel-, zand- en kleilagen) op. Hierin steken heel wat streekeigen bouwmaterialen … die in een rist historische gebouwen en monumenten zichtbaar zijn. Zo'n 20 miljoen jaar geleden, na het wegtrekken van de laatste zee, begonnen de Melsterbeek, de Herk, de Mombeek, de Demer en de Jeker deze geologische lagen weer af te breken: ze sneden zich gestaag in de ondergrond in. Hun erosie gaf het Haspengouws reliëf almaar meer gestalte. Overeenkomstig de geologische verscheidenheid zien het reliëf en de hydrografie van het lagergelegen Vochtig-Haspengouw er helemaal anders uit dan dit van het hogergelegen Droog-Haspengouw. Deze polarisatie werd nog aangedikt tijdens de laatste ijstijd toen de wind Haspengouw bedekte met een laag zandleem in het noorden en leem in het zuiden. Ondergrond en vooral bodem verklaren de hedendaagse verschillen inzake landbouw … en taal tussen “noord” en “zuid”. Wist je dat in de Haspengouwse bodem de oudste sporen van de Neandertalers in Vlaanderen aangetroffen werden?

Het tweede deel behandelt de uitkristallisatie én de interne differentiëring van het Haspengouws cultuurlandschap en start bij het kantelmoment “landname” dat zich in Haspengouw omstreeks 5300 vòòr Chr. situeert. De landname luidde de steen- en metaaltijden in: de bandkeramische nederzetting van Rosmeer is archeologisch erfgoed van bovenlokaal belang. De volgende kantelmomenten die de inhoud en het uitzicht van het Haspengouws cultuurlandschap bepaalden, zijn

  • De Gallische oorlog (57-51 vòòr Chr.): het Gallo-Romeinse Haspengouw met Tongeren in focus (heerbanen, tumuli, …);
  • De Frankische kolonisatie (5/6de eeuw) en de vroegmiddeleeuwse kerstening (7de eeuw): enerzijds de uitkristallisatie van het Haspengouws nederzettingspatroon, anderzijds het ontstaan van de kersteningscentra Sint-Truiden, Wintershoven en Munsterbilzen;
  • Het land van Loon (11de eeuw): naast de stichting van steden en abdijen, wordt de basis van het Haspengouws kastelenlandschap gelegd;
  • De Loonse successieoorlogen (1336-66): Haspengouw wordt een Luiks wingewest met Luikse adel op oude en nieuwe kasteelsites. Gotiek (religieus erfgoed) en Maasstijl (burgerlijke gebouwen) zijn de voornaamste bouwstijlen. De ontbossing bereikt zijn hoogtepunt. De Haspengouwse vierkanthoeve krijgt vorm en Sint-Truiden wordt de voornaamste stad van Haspengouw.
  • De Frans Revolutie (1794): Vooral het religieus erfgoed krijgt rake klappen. Kasteelheren verliezen hun macht: heerlijkheden worden gemeenten.
  • De industriële omwenteling: een ommekeer met ingrijpende landschappelijke gevolgen. De aanleg van spoor- en tramwegen haalt de regio uit zijn isolement. In Vochtig-Haspengouw ligt de nadruk op veeteelt, in Droog-Haspengouw primeert akkerbouw. In de heuvelzone tussenin nestelt zich de fruitstreek: hoogstammige boomgaarden, stroopfabrieken, …
  • Het kantelmoment “1958” – Allerhande maatschappelijke ingrepen, al dan niet gestuurd door de “overheden”, veranderen het landschap fundamenteel. Vochtig-Haspengouw verstedelijkt, zachtfruit en laagstammige fruitteelt beheersen de fruitteelt en de ruilverkaveling hertekent Droog-Haspengouw waar bodemerosie problematisch wordt.

Voor het eerst wordt de geschiedenis van het Haspengouws landschap expliciet in beeld gebracht op basis van kantelmomenten.
Verder focust het boek op een aantal typisch Haspengouwse landschapselementen. Op het rijtje af vermelden we: holle wegen, cultuurtaluds, vierkanthoeven, vakwerk, hoogstamboomgaarden, de maretak en canadapopulieren.